اختلاف در مورد حکم مسح پاها در وضو از چه زمانی آغاز شد؟
از بررسی تاریخ روشن میشود که تا عصر عثمان کوچکترین اختلافی در وضو نبوده و اختلاف پس از عثمان رخ داد.ابو مالک دمشقی میگوید: اختلاف در کیفیت وضو در خلافت عثمان بن عفان رخ داد. (کنز العمال:۹/ ۴۴۳، حدیث ۲۶۸۹۰: حدثت ان عثمان بن عفان اختلف فی خلافته الوضوء.)
و در عصر حجاج این اختلاف به اوج خود رسید، حکومتهای وقت طرفدار شستن و گروه باقی مانده از صحابه پیامبر، مانند انس مصرّ ، طرفدار مسح بودند.
احمد بن حنبل از ابو مالک اشعری نقل میکند: که او به عشیره خود گفت جمع بشوید تا من نماز رسول خدا را برای شما بخوانم، آنگاه که جمع شدند گفت: در میان شما بیگانه هست یا نه، گفتند: نه جز فرزند خواهرمان،گفت: فرزند خواهر جزو عشیره است، در این موقع ظرف آبی خواست و وضو گرفت مضمضه کرد، استنشاق نمود، و صورت و دستها را سه بار شست سپس میگوید: «و مسح بر أسه و ظهر قدمیه ثم صلی؛ (مسند احمد بن حنبل:۵/۳۴۲؛ المعجم الکبیر للطبرانی ۳/۲۸۰ برقم ۳۴۱۲.)بر سر و پشت پاها مسح کرد آنگاه نماز گزارد».
آیة الله جعفر سبحانی،سیمای فرزانگان ج ۲